डडेलधुराको साथ अपार, देउवाको गुण भने उधार

देउवाको ३ दशक लामो संसदीय यात्राको अन्त्य, नयाँ उम्मेदवार, र जनताको मिश्रित प्रतिक्रियालाई समेट्छ।

देउवाको विश्राम: साढे ३ दशकपछि शेरबहादुर देउवा डडेलधुराबाट चुनाव नलड्ने घोषणा।

नयाँ उम्मेदवार: कांग्रेसबाट नैनसिंह महरले टिकट पाएको पुष्टि।

मिश्रित प्रतिक्रिया: समर्थकहरू विकास (बाटो, पुल) सम्झँदै दुखी, भने आलोचकहरू (जेनजी पुस्ता र विपक्षी) खुसी।

विपक्षीको दाउ: ‘देउवा फ्याक्टर’ हटेपछि एमाले र माओवादी-समाजवादी गठबन्धन (नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी) उत्साहित।

आरजु फ्याक्टर: देउवालाई जनताबाट टाढा बनाएको भन्दै आरजु (‘भाउजु’) प्रति तीव्र असन्तुष्टि।

ऐतिहासिक विरासत: २०४८ देखि २०७९ सम्म लगातार जित तर घट्दो मतान्तर र २०७९ मा सागर ढकालको उदय।

डडेलधुरामा देउवा युगको अन्त्य: साढे ३ दशकपछि नयाँ अनुहारको खोजी

डडेलधुरा, ६ माघ – सुदूरपश्चिमको राजनीतिमा साढे तीन दशकदेखि एकछत्र राज गरेका पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको संसदीय इनिङ यस पटकको चुनावसँगै औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको छ। २०४८ सालदेखि डडेलधुराबाट निरन्तर प्रतिनिधित्व गर्दै आएका देउवाले स्वास्थ्य र पुस्तान्तरणको कारण देखाउँदै यसपटक उम्मेदवारी नदिने निर्णय गरेपछि जिल्लामा नयाँ राजनीतिक तरङ्ग छाएको छ।

नयाँ सारथी: नैनसिंह महर देउवाले चुनाव नलड्ने घोषणा गरेसँगै नेपाली कांग्रेसले डडेलधुरामा नैनसिंह महरलाई उम्मेदवार बनाएको छ। मंगलबार बिहानसम्म अन्योलमा रहेका कार्यकर्ताहरू महरले टिकट पाएको खबरसँगै विभाजित मनस्थितिमा देखिएका छन्। देउवाका स्वकीय सचिव भानु देउवाको सट्टा महरले टिकट पाउनुलाई जिल्लामा अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।

समर्थक निराश, आलोचक उत्साहित देउवाको यो निर्णयप्रति डडेलधुरामा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ। पुराना कांग्रेसी नेता रघुवर भट्ट भन्छन्, “सुदूरपश्चिमको मुहार फेर्न उहाँ (देउवा) ले कर्णालीमा पुलदेखि सञ्चार सुविधासम्म ल्याउनुभयो। अब उहाँको अभाव खड्किनेछ।” तर, नयाँ पुस्ता र विपक्षीहरू भने यसलाई अवसरको रूपमा लिइरहेका छन्।

विशेषगरी ‘जेनजी आन्दोलन’ पछि उदाएको नयाँ पुस्ता र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा आबद्ध युवाहरूले देउवाको विश्रामलाई स्वागत गरेका छन्। तुफानडाँडाका गोविन्दबल्लभ पन्त भन्छन्, “पाँच पटक प्रधानमन्त्री हुँदा पनि जिल्लाको अवस्था उस्तै छ। अब नयाँ र जवान नेतृत्व आउनुपर्छ।”

‘भाउजु’ फ्याक्टर र असन्तुष्टि जिल्लामा देउवाप्रति व्यक्तिगत सहानुभूति भए पनि पत्नी आरजु राणा देउवा (भाउजु) का कारण उनी आलोचित बन्ने गरेका छन्। आरजुले नै देउवालाई जनताबाट टाढा बनाएको र कार्यकर्तासँगको दुरी बढाएको गुनासो जिल्लाबासीको छ। “जस दिएनन्, अपजस बोकिरहे,” एक स्थानीय कार्यकर्ताले टिप्पणी गरे।

विपक्षीको नयाँ दाउ देउवा मैदानबाट बाहिरिएपछि विपक्षी दलहरू उत्साहित देखिएका छन्। एमाले जिल्ला अध्यक्ष गजेन्द्र शाहीले देउवाको मनोवैज्ञानिक त्रास हटेको बताउँदै अब प्रतिस्पर्धा रोचक हुने दाबी गरे। उता, माओवादी र समाजवादी मिलेर बनेको ‘नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी’ ले पनि परिवर्तनको एजेन्डासहित नयाँ उम्मेदवार अघि सारेको छ।

विरासत र इतिहास २०४८ सालमा साढे २४ हजार मतसहित यात्रा सुरु गरेका देउवाले २०६४ को संविधानसभा चुनावमा माओवादी लहरका बीच पनि झिनो मतले जित जोगाएका थिए। तर, २०७९ को चुनावमा स्वतन्त्र उम्मेदवार सागर ढकालले १३ हजार मत ल्याएर देउवाको गढमा चुनौतीको घण्टी बजाइसकेका थिए। यही पृष्ठभूमि र बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिमा देउवाले लिएको विश्रामले डडेलधुराको नतिजा कता जान्छ, त्यो हेर्न अब ४४ दिन कुर्नुपर्नेछ।